اثرات مخرب و جبرانناپذیر ناشی از مصرف قرصهای ریتالین
ريتالين دارويي شيميايي است كه براي درمان كودكان مبتلا به اختلال بيشفعالي (ADHD) و يا نقص توجه و افرادي كه از حملات خواب رنج ميبرند، توسط روانپزشك تجويز ميشود. اين دارو از خانواده محركها ( آمفتامين، دكسترو آمفتامين) بوده كه سطح دوپامين مغز را بالا ميبرد و وقتي دوپامين مغز بالا رفت فرد احساس انرژي و خستگي كمتري كرده و به طور مقطعي تمركز و توجهش بهتر ميشود. دانشجويان و دانشآموزاني كه براي بيدار ماندن در شبهاي امتحان از اين دارو استفاده ميكنند، در معرض سو استفاده و مبتلا شدن به عوارض بعد از مصرف اين دارو هستند. گرچه اين دارو فقط توسط روانپزشك آن هم براي افراد بيمار تجويز ميشود اما در بعضي مواقع افراد سالم نظير دانشجويان نيز دارو را به صورت اينترنتي و يا از مراكز غير مجاز تهيه ميكنند. مشكل از آنجا آغاز ميشود كه دانشجو يا دانشآموز براي بيدار ماندن در شبهاي امتحان به مصرف اين دارو روي ميآورد و در كوتاه مدت ممكن است نتايج به نسبت خوبي هم به دست آورد طوري كه ممكن است بتواند شب تا صبح هم بيدار بماند ولي نگراني از موقعي آغاز ميشود كه افراد مصرف كننده ديگر نميتوانند بدون اين دارو درس بخوانند و تمركز داشته باشند. به دليل اينكه بدن آنها به دارو عادت كرده مجبور به بالا بردن دوز مصرف خود مي شوند و در بعضي مواقع فرد به مصرف داروهاي سنگينتر و خطرناكتري از جمله شيشه و يا كوكائين گرايش پيدا ميكند. طي اين مسير را ما در استفاده از ساير مواد اعتيادآور نيز ميتوانيم مشاهده كنيم بطوريكه افراد معتاد هم براي رهايي از يك مشكل (شكست عشقي يا تحصيلي، مرگ يكي از عزيزان، مسايل مالي ) براي فرار از واقعيت به يك راه حل غير واقع بينانه نظير مصرف مواد روي ميآورند. در دفعات اول يا دوم مصرف آن دارو ممكن است حالت سرخوشي يا بيخيالي به آنها دست بدهد ولي به مرور زمان بدن آنها به اين مواد عادت كرده و مجبور هستند مقدار مصرف خود را روز به روز افزايش داده و بدين گونه به يك معتاد تبديل شده و قدرت ذهني و جسمي قبل را هم از دست ميدهند. به دانشجويان توصيه مي شود به اثرات موقتي داروي ريتالين و يا متيل فنيديت توجهي نكنند زيرا خطرات سو مصرف آن گاه جبران ناپذير است. مهمترين تاثير منفي اين دارو اين است كه اگر به مقدار زيادي استفاده شود مانند افرادي كه به شيشه و مواد ديگر معتاد هستند موجب تحريك اعصاب، استرس، عصبانيشدن، اضطراب و گاهي اوقات اختلال دستگاه گوارش، مغز و اعصاب ميشود. از ديگر عوارض آن ميتوان به بيخوابي، حالت تهوع و استفراغ، احساس سرگيجه و سردرد، افزايش ضربان قلب و فشارخون، بيماري پوستي، دردهاي شكمي و مشكلات گوارشي، بروز حالتهاي روانپريشي( به دليل افزاش سطح دوپامين مغز) و حتي در مواردي اقدام به خودكشي ( به دليل ايجاد هذيان و توهم ) اشاره كرد. دانشجويان و دانش آموزان براي موفقيت خود در امتحانات بايد براي وقت خود برنامهريزي كنند و هدفمند باشند. بايد درسها را به تدريج و در طول ترم بخوانند تا نيازي به فشار آوردن به خود در شب امتحان نداشته باشند. در صورتيكه براي شبهاي امتحان نياز به بيداري باشد از نوشيدنيهایي نظیر قهوه و چاي كمك بگيرند. داروي ريتالين و مشابههاي آن در بعضي افراد نهتنها ايجاد تمركز نميكند بلكه باعث ايجاد حواسپرتي و اختلال در توجه و تمركز نيز ميشود.
